Tự do tài chính

Trong một cuộc phỏng vấn của tạp chí Esquire vào năm 2018, nhà tiểu luận đồng thời cũng là chuyên viên thống kê Nassim Taleb đã đưa ra mô tả sau đây về lượng tài sản tối ưu:

Tiền không thể mua được hạnh phúc, nhưng việc thiếu tiền có thể gây ra bất hạnh. Tiền mua được sự tự do: tự do trí tuệ, tự do lựa chọn người bạn muốn bầu cử, tự do lựa chọn những gì bạn muốn làm một cách chuyên nghiệp. Nhưng để có được thứ mà tôi gọi là tự do tài chính đòi hỏi rất nhiều sự kỷ luật. Nếu tiền là nguyên nhân khiến bạn lo lắng, thì bạn phải sắp xếp lại cuộc sống của mình.

Vậy số tiền cần thiết để đạt được sự tự do tài chính của bạn là bao nhiêu? 100 nghìn đô la? 1 triệu đô la? 5 triệu đô la? 100 triệu đô la? Mỗi người sẽ có một câu trả lời khác nhau.

Chúng ta thường cho rằng tự do tài chính là một thứ có thể giải quyết tất cả. Một khi chúng ta vượt qua được nó thì mọi vấn đề trong cuộc sống sẽ tan biến. Khi bạn có số tiền X, bạn có thể nói "không" với những việc mà bạn không muốn làm. Không ai sở hữu bạn. Cuộc sống này hoàn toàn là của bạn. Bạn đạt được mức độ tự do một cách tối đa.

Đây là những gì tôi nghĩ rằng tự do tài chính sẽ trông giống:

Nhưng thực tế không chứa đầy những đường thẳng mà chúng ta có thể ngoại suy mãi mãi. Hiện thực chứa đầy sự lộn xộn và gồm nhiều sắc thái khác nhau. Thực tế tự do tài chính không phải là một điểm để vượt qua, mà là một phạm vi được đặt ở giữa. Một đô la quá nhiều, và bạn giảm xuống dưới ngưỡng đó. Công thức này bị đảo ngược, việc tăng thêm sự giàu đồng thời cũng là bổ sung cho sự tự do. Chắc chắn, bạn có thể "giàu có" về mặt tài chính, nhưng bạn không có được sự tự do về tài chính.

Hãy đi sâu vào biểu đồ

1. Việc nghèo nàn thật tồi tệ

Trong một trong những bài báo đầu tiên của tôi, Thời gian không phải là Tiền bạc, tôi đã thảo luận về lợi ích cận biên đang giảm dần của tiền bạc. Biểu đồ của sự giàu có so với hạnh phúc trông giống như sau:

Khi bạn nghèo việc tăng dù là lượng nhỏ giá trị của tài sản cũng có thể khiến giá trị hạnh phúc của bạn tăng lên một cách đáng kể , và ngược lại khi giá trị ròng của bạn tăng lên thì việc giá trị của tài sản có tăng lớn đi nữa thì hầu như không thay đổi gì về giá trị hạnh phúc. Đối với bài tập này, điều quan trọng cần lưu ý là hạnh phúc rất thấp khi sự giàu có bằng không.

Hãy tưởng tượng rằng bạn sống ở Atlanta, GA và kiếm được 12 đô la mỗi giờ. Với 40 giờ một tuần và 52 tuần một năm, đó là 25 nghìn đô la mỗi năm.

Một căn phòng trong căn hộ 3 phòng ngủ ở một khu vực khá của thị trấn sẽ khiến bạn tiêu tốn ~$1k, tức là tiền thuê phòng đã chiếm một nửa thu nhập của bạn. Bạn có thể có thể tồn tại với số tiền $13k còn lại cả năm nếu bạn có thể nấu ăn ở nhà, không bao giờ đi bất kỳ chuyến du lịch nào và tránh ra ngoài vào cuối tuần.

Cho đến khi một điều gì đó tồi tệ xảy ra.

Điều gì sẽ xảy ra nếu xe của bạn bị hỏng? Bạn có một trường hợp khẩn cấp y tế không lường trước được? Một thành viên trong gia đình bị ốm? Bạn không bao giờ kiếm đủ tiền để tiết kiệm thêm thu nhập, vì vậy bạn không gặp may (và có thể là mắc nợ).

Nghèo đói khiến bạn như đang chơi trượt băng trên lớp băng mỏng, sống từ lương này sang lương khác. Băng tiếp tục nóng lên khi bạn trượt băng lâu hơn và việc bạn bị ngã chỉ là vấn đề thời gian. Nghèo đói khiến các cá nhân bị mắc kẹt trong những công việc bế tắc bởi vì họ không có khả năng rời đi và tìm kiếm một cái gì đó mới. Nghèo đói biến các trường hợp khẩn cấp về y tế thành thảm họa tài chính. Nghèo đói đặt số phận của bạn trong hoàn cảnh mà bạn thường không thể kiểm soát được, bởi vì nghèo đói không cho phép bạn bất kỳ sự linh hoạt nào về tài chính.

Tuy nhiên, khi thu nhập của bạn tăng lên, những hoàn cảnh bên ngoài sẽ không kìm hãm được cuộc sống của bạn. Nếu bạn tiết kiệm được 50.000 đô la, bạn có thể vượt qua bảy tháng thất nghiệp, đủ khả năng sửa chữa hệ thống động cơ của xe bạn và trang trải các chi phí y tế vào lúc khẩn cấp. Nếu bạn có 50.000 đô la tiết kiệm được, bạn có thể bỏ công việc của mình và có một bước nhảy vọt về niềm tin để thử một cái gì đó mới mẻ.

Nếu bạn có 50.000 đô la tiết kiệm, bạn có nhiều sự lựa chọn khác nhau. Nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu bạn xoay con lắc quá xa sang hướng khác?

2. Giàu có cũng có thể rất tệ

Bạn có muốn đổi chỗ cho Elon Musk không? Người với tổng giá trị tài sản khoảng 229 tỷ đô la. Được biết đến với việc tạo ra những con tàu tên lửa có thể tái sử dụng đầu tiên trên thế giới, đưa những chiếc xe điện từ giấc mơ viễn tưởng thành hiện thực và đăng những bức ảnh meme chết đuối trên Twitter. Bạn có thể sống ở bất cứ đâu bạn muốn. Hẹn hò với bất kỳ ai bạn muốn. Thế giới sẽ biết tới tên bạn, và bạn sẽ đi vào lịch sử như một trong những bộ óc vĩ đại nhất của thế kỷ 21.

Nếu bạn nói có, tôi muốn bạn thực sự suy nghĩ về điều đó trong một phút. Đọc những trích dẫn này từ một bài báo trên New York Times năm 2018 về Giám đốc điều hành của Tesla:

Trong một cuộc phỏng vấn kéo dài hàng giờ đồng hồ với The New York Times, ông đã nhiều lần nghẹn ngào nói rằng ông suýt bỏ lỡ đám cưới của anh trai mình vào mùa hè này và dành cả ngày sinh nhật của mình trong văn phòng của Tesla khi công ty chạy đua để đạt được các mục tiêu sản xuất được đề ra trên một mẫu xe mới quan trọng. Khi được hỏi liệu tình trạng kiệt sức có ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất của hay không, Musk trả lời: “Thực ra thì nó không thực sự quá ảnh hưởng. Tôi đã có những người bạn đồng hành thực sự quan tâm đến mình." - NYT (1)
Anh cũng cho biết gần đây anh đã làm việc tới 120 giờ một tuần. Trong cuộc phỏng vấn, Musk cho biết ông đã không nghỉ hơn một tuần nào kể từ năm 2001, khi ông bị sốt rét và nằm liệt giường. “Có những lần tôi không rời khỏi nhà máy trong ba hoặc bốn ngày - những ngày mà tôi không ra ngoài,” anh nói. - NYT (2)
Ông Musk ngừng nói, dường như bị xúc động mạnh. Ông ấy bước sang tuổi 47 vào ngày 28/6 và ông ấy nói rằng ông ấy đã dành trọn vẹn 24 giờ trong ngày sinh nhật của mình để làm việc. “Cả đêm - không bạn bè, không gì cả,” ông đã cố gắng để có thể diễn tả được ý nghĩa của mình qua lời nói. Hai ngày sau, Musk được lên kế hoạch làm phù rể trong đám cưới của anh trai mình tại Kimbal, Catalonia. Musk cho biết ông đã bay thẳng đến đó từ nhà máy chỉ hai giờ trước buổi lễ. Ngay sau đó, ông đã lên máy bay và quay trở lại thẳng về trụ sở Tesla, nơi ông đã dồn hết sức mình cho chiếc Model 3 dành cho thị trường đại chúng. Ông Musk lại dừng lại. “Tôi nghĩ rằng điều tồi tệ nhất của nó đã qua - tôi nghĩ là như vậy,” ông nói. "Điều tồi tệ nhất đã qua từ quan điểm hoạt động của Tesla." Ông tiếp tục: "Nhưng từ quan điểm đau đớn của cá nhân tôi, thì điều tồi tệ nhất vẫn chưa đến." - NYT (3)


Vào tháng 5/2021, danh sách 10 người đàn ông giàu nhất thế giới đã có tổng cộng 13 lần ly hôn, trong đó Mark Zuckerberg và Larry Page là hai người duy nhất vẫn đang duy trì mối quan hệ với hôn phu ban đầu của mình.

Vậy có thực sự là hàng tỷ đô la đã khiến Elon Musk khốn đốn? Hay Warren Buffett, Bill Gates và Jeff Bezos có phải trải qua những cuộc hôn nhân thất bại chỉ vì khối tài sản ròng lên tới 100 tỷ đô la của họ không? Không cần thiết phải tìm hiểu điều đó. Tuy nhiên, những đặc điểm khiến họ thành công cả về tài chính và sự nghiệp cũng khiến những khía cạnh khác trong cuộc sống của họ trở thành một địa ngục trần gian.

Không ai là siêu nhân, và tất cả chúng ta đều bị giới hạn bởi thời gian và sức lực. Nếu bạn đầu tư công sức tối đa cho sự nghiệp, cuộc sống cá nhân của bạn không còn cách nào khác ngoài việc phải gánh chịu.

Ma trận của một cuộc sống bình thường trông giống như sau:

Ma trận cuộc đời của những cá nhân "thành công nhất" trên thế giới trông giống như thế này.

Cuộc sống được xác định bởi chi phí cơ hội. Chi phí cơ hội để đạt đến đỉnh cao của thành công nghề nghiệp thường là một cuộc sống gia đình mờ nhạt. Không nhất thiết tiền bạc phá hủy các mối quan hệ, nhưng nỗ lực tận tâm cần thiết để đạt được thành công này sẽ phải trả giá bằng các khía cạnh khác (thường là gia đình) trong cuộc sống của một người.

Không ai có thể có tất cả. Nhưng không chỉ chi phí cơ hội liên quan đến thành công ảnh hưởng đến những người cực giàu, mà đó là sự phóng đại của mọi khía cạnh trong cuộc sống của họ. Đây là một ví dụ:

3. "Đài Loan là một quốc gia!"

Dường như không có phần trăm khả năng nào tôi sẽ bị áp lực phải đi xin lỗi nếu tôi phát biểu câu trên. Sẽ không có gì xảy ra. Thành thật mà nói, sẽ không ai quan tâm đến những gì tôi nghĩ.

Tuy nhiên, khi nam diễn viên John Cena vô tình nói: “ Đài Loan là quốc gia đầu tiên xem Fast and Furious 9,” anh đã bị Trung Quốc buộc phải tải lên video xin lỗi một cách cay độcnhất trong lịch sử (John Cena apologises for saying Taiwan is a country amid backlash).

Khi GM Daryl Morey của Houston Rockets tweet ủng hộ Hong Kong, anh ấy đã gần như mất việc.

Trung Quốc đe dọa sẽ rút phần lớn phạm vi phủ sóng NBA khỏi các chương trình phát sóng của họ, bao gồm tất cả các trận đấu của Houston Rockets. Giống như Cena, Morey sau đó đã đưa ra lời xin lỗi của chính mình. Trong quá khứ, tự do ngôn luận là một tai nạn đối với thành công của một cá nhân.

Tiền cũng ảnh hưởng đến sự năng động giữa các mối quan hệ giữa các cá nhân với nhau. Khi bạn giàu có, những "người bạn" mới dường như thực sự mời bạn đầu tư ý tưởng vào "tình bạn" sau 4 tháng. Cuộc sống hẹn hò của bạn bị tổn hại bởi những tác nhân xấu quan tâm đến ví tiền của bạn nhiều hơn là tính cách của bạn. Các thành viên trong gia đình bắt đầu yêu cầu sự giúp đỡ về tài chính từ bạn.

Cuộc sống riêng tư của bạn nhanh chóng trở thành một cuộc sống công khai. Những người hâm mộ cuồng nhiệt làm nổ hộp thư email của bạn và cố gắng tìm địa chỉ cá nhân của bạn. Những thói quen hàng ngày của bạn trở thành những câu chuyện truyền thông trên trang nhất.

Bây giờ bạn có thể nghĩ, "Được rồi, nhưng bản thân tiền không gây ra vấn đề, nó chỉ liên quan đến chúng."

Và có thể bạn đúng, người giả định mà tôi tạo ra với mục đích gợi ra câu hỏi này, nhưng điều đó không có nghĩa là những vấn đề mà tôi đã nêu bật không có khả năng xảy ra theo cấp số nhân một khi sự giàu có của bạn vượt qua một ngưỡng nhất định.

Nếu bạn là "người giàu công khai" (chẳng hạn như vận động viên, tác giả, ngôi sao điện ảnh, chính trị gia, v.v.), bạn dường như không còn có cuộc sống riêng tư nữa. Mọi người đều muốn một phần của công chúng, vì lý do tích cực hoặc tiêu cực.

Nếu bạn là "tư nhân giàu có", bạn vẫn có nguy cơ hy sinh các lĩnh vực khác của cuộc sống vì mục tiêu thành công. Bạn có thể có tất cả tiền trên thế giới và trở thành tù nhân cho tham vọng của bạn. 100 tỷ đô la có ích gì nếu tất cả các mối quan hệ của bạn đều rơi vào tình trạng hỗn loạn. Tiền bạc không thể mua được tình bạn, tình bạn thân thiết, tình yêu hay ước muốn thực sự.

4. Vậy Tự Do Tài Chính Có Ý Nghĩa Gì Đối Với Tôi?

Tôi sẽ không bao giờ muốn thử thay thế vị trí cuộc sống với một người đang phải vật lộn từ tuần này sang tuần khác, nhưng chắc chắn tôi cũng sẽ không muốn sống cuộc sống của Elon Musk. Thiếu tiền khiến bạn trở thành nô lệ cho tiền lương của mình. Quá nhiều tiền khiến bạn trở thành nô lệ cho tổng giá trị tài sản ròng của mình.

Vào tháng 2/2021, giá trị ròng thanh khoản của tôi đạt mức cao nhất là 410.000 đô la. Đây phần lớn là kết quả của 10 tháng giao dịch thành công trên thị trường chứng khoán. Trớ trêu thay, tôi đã đạt được tự do tài chính ở thời điểm đó hơn một năm trước đó.

Tại sao?

Vì tôi đã là nô lệ cho tiền bạc của mình. Tôi không thể thoát khỏi thị trường. Tôi cảm thấy buộc phải giao dịch, để làm cho con số đó ngày càng cao hơn, mỗi ngày. Tôi đã nói rằng tôi sẽ giảm tốc độ ở mức một triệu, nhưng tôi biết tôi sẽ không làm như vậy. Bởi vì sau một triệu, tôi sẽ muốn có hai. Sau đó năm. Sau đó mười.

Đối với tôi, tự do tài chính có nghĩa là tôi có thể làm bất cứ điều gì tôi muốn . Ngay bây giờ, với tự do tài chính tôi có thể đi du lịch bất cứ nơi nào tôi muốn, bất cứ khi nào tôi muốn. Nó có nghĩa là không phải kiểm tra tài khoản ngân hàng của tôi trước khi mua một cái gì đó mà tôi muốn. Có nghĩa là tôi kiếm đủ tiền thông qua các hoạt động mà tôi thích để trang trải mọi chi phí của mình mà không cần phải đến văn phòng.

Khi tôi lớn hơn, tự do tài chính sẽ đồng nghĩa với việc tôi có thể gửi con mình đến các trường đại học tư thục mà không cần lo lắng về học phí. Điều đó có nghĩa là tôi không thể được "tuyển dụng", bởi vì tôi sẽ không cần phải làm việc cho người khác. Nó có nghĩa là tôi, và chỉ tôi, sẽ ra lệnh cho các điều khoản lao động đối với chính mình.

Trớ trêu thay, chỉ số tốt nhất để có thể đạt được tự do tài chính là việc bạn không cần phải nghĩ về tiền bạc. Tỷ phú quản lý quỹ đầu cơ đang cố gắng vượt trội so với lợi nhuận năm ngoái cũng không đạt được tự do tài chính. Người làm công ăn lương tối thiểu cũng không phải vật lộn để tồn tại. Trong khi những cá nhân này sống ở hai đầu đối diện của phổ thu nhập, tâm trí của họ bị tiêu hao bởi suy nghĩ cần nhiều hơn.

Một anh chàng đạt được tự do tài chính là gì? Đó là anh ấy sẽ không phải nghĩ quá nhiều về tiền bạc.

Theo dõi Otis Report

Hãy đăng ký và tham gia các nhóm, channel của Otis Report dưới đây để được thảo luận cùng các chuyên gia và nhiều Otiser khác:

Bạn đã đăng ký thành công Otis Report
Xác minh thành công! Giờ đây, bạn đã có toàn quyền truy cập vào tất cả nội dung cao cấp của Otis Report.
Lỗi! Không thể đăng ký. Liên kết không hợp lệ.
Chào mừng trở lại! Bạn đã đăng nhập thành công.
Lỗi! Không thể đăng nhập. Vui lòng thử lại.
Thành công! Tài khoản của bạn đã được kích hoạt hoàn toàn, bây giờ bạn có quyền truy cập vào tất cả nội dung.
Lỗi! Kiểm tra Stripe thất bại.
Thành công! Thông tin thanh toán của bạn đã được cập nhật.
Lỗi! Cập nhật thông tin thanh toán không thành công.