Tokenomics 102: Tìm hiểu sâu hơn về nguồn cung

Tokenomics 101 đã cung cấp tổng quan về cách bạn có thể đánh giá token của dự án. Lần này sẽ đi sâu hơn vào khía cạnh nguồn cung: số lượng token và các cách khác nhau mà số lượng thay đổi (hoặc có thể bị thao túng) ảnh hưởng đến tình trạng nhận thức của một dự án như thế nào?

Thoạt nhìn, điều này có vẻ là một yếu tố tầm thường. Nhưng hiểu được nguồn cung token và cách nguồn cung đó sẽ thay đổi theo thời gian, là một trong những yếu tố lớn nhất giúp bạn có thể nhận được lợi tức tốt khi đầu tư vào một dự án. Và trừ khi bạn biết vị trí và cách tìm kiếm, nếu không, bạn rất dễ có ấn tượng sai về nguồn cung của một dự án.

Ngay cả những số liệu có vẻ đơn giản như Vốn hóa thị trường cũng có thể gây hiểu lầm hoặc bị thao túng theo những cách không mong muốn. Vì vậy, hãy cùng tìm hiểu mọi thứ bạn cần biết khi đánh giá nguồn cung token, để bạn có nhiều thông tin hơn trước khi thực hiện khoản đầu tư tiếp theo.

1. Những thứ ta quan tâm về nguồn cung

Khía cạnh quan trọng của nguồn cung không nhất thiết phải là tổng số token. Mà nó là việc nguồn cung token hiện tại, trong tương lai là bao nhiêu và tốc độ phát hành.

Một ví dụ đơn giản: Bitcoin. Tổng cung lưu hành hiện tại của Bitcoin là khoảng 18,973,506 trên tổng số 21,000,000.

9.6% nguồn cung Bitcoin cuối cùng sẽ được phát hành khoảng năm 2140, khá lâu. Và chúng ta có thể thấy tỷ lệ lạm phát của Bitcoin, sẽ không có điều bất ngờ nào xảy ra vì nó là cố định.

Mặc dù vậy, hầu hết các loại crypto không đơn giản như vậy. Vì vậy, trong khi đối với Bitcoin, chúng ta chỉ có thể nhìn vào Nguồn cung lưu thông, Nguồn cung tối đa và biểu đồ lạm phát và biết chúng ta đang ở đâu, hầu hết các token khác đều làm cho việc này khó hơn một chút.

Những thứ chúng ta cần hiểu rõ:

1. Nguồn cung hiện tại ở mức nào

2. Nguồn cung trong tương lai còn bao nhiêu

3. Khi nào thì sẽ phát hành đủ

4. Bằng cách nào

2. Market Cap & Định giá pha loãng hoàn toàn

Vốn hóa thị trường (Marketcap) và định giá pha loãng hoàn toàn (FDV) là hai số liệu ban đầu dễ dàng để đánh giá giá trị của crypto hoặc token.

Marketcap là nguồn cung lưu hành của token nhân với giá token. FDV là giá hiện tại nhân với nguồn cung tối đa, nếu tất cả các token đều đang được lưu hành.

Vì vậy, nếu một token có giá là $10, nguồn cung lưu hành là 10,000,000 và nguồn cung tối đa là 100,000,000, thì Marketcap sẽ là $100.000.000 và FDV sẽ là $1.000.000.000.

Hai chỉ số này có thể hữu ích khi được kết hợp với các biến số khác mà chúng tôi sẽ đề cập vì chúng cung cấp cho bạn ý tưởng về cách thị trường định giá một dự án ngày hôm nay và dự án đó cần phát triển như thế nào trong tương lai để điều chỉnh mức giá hiện tại của nó.

Nếu bạn thấy sự khác biệt lớn giữa vốn hóa thị trường và FDV, điều đó có nghĩa là có rất nhiều token bị khóa chờ xuất hiện trên thị trường và bạn nên kiểm tra xem chúng sẽ tham gia thị trường như thế nào (3 & 4) để xem nếu bạn nghĩ rằng giá hiện tại là hợp lý.

Nếu marketcap là 10%FDV và token sẽ được phát hành trong năm tới, dự án sẽ tăng 10x chỉ trong 1 năm so với giá hiện tại.

Nhưng nếu marketcap là 25%FDV và token sẽ được phát hành trong 4 năm tới, dự án sẽ chỉ tăng 4x trong 4 năm, tức là khoảng 40% so với cùng kỳ năm ngoái.

Vì vậy, tỷ lệ marketcap so với FDV là một trong những điều đầu tiên bạn sẽ kiểm tra để cung cấp cho bạn một số manh mối về nguồn cung. Và một khi bạn làm như vậy, bạn sẽ muốn đi sâu vào nguồn cung luân chuyển và số lượng cung cấp tối đa thực sự có ý nghĩa như thế nào.

3. Nguồn cung lưu thông và nguồn cung tối đa

Nguồn cung lưu thông và nguồn cung tối đa giúp trả lời câu hỏi 1 & 2, nguồn cung hiện tại là bao nhiêu và trong tương lai là bao nhiêu. Và giúp chúng ta hiểu được marketcap và FDV.

Nguồn cung tối đa khá đơn giản. Nguồn cung tiềm năng tối đa của token này là bao nhiêu? Đối với Bitcoin, đó là 21,000,000. Ethereum không có. Đối với Crypto Raiders, nó ở mức 100,000,000. Đối với Yearn, con số này là 36,666.

Cung lưu thông là nơi mọi thứ trở nên phức tạp hơn. Có bao nhiêu token nhất định đang được lưu hành? Đối với Bitcoin, thật dễ dàng, chỉ cần trừ đi số lượng chưa được giải phóng khỏi nguồn cung tối đa và bạn sẽ có số của mình. Các L1 khác như Ethereum và Solana hoặc tự báo cáo hoặc có sẵn các API giám sát nó.

Nhưng nó có thể trở nên phức tạp với các token của dự án. Đây là một ví dụ đơn giản. Đối với Crypto Raiders, đã phát hành khoảng 16,000,000 trong tổng số 100,000,000 nguồn cung. Nhưng nếu nhìn vào Coingecko, nó cho biết nguồn cung lưu hành chỉ là 6.723.611. Phần còn lại ở đâu?

Coingecko và các API khác sẽ cố gắng loại trừ các token “không hoạt động” khỏi nguồn cung lưu hành, ngay cả khi các token đó đã được phát hành ra thị trường trước đó. Trong trường hợp của này, mọi người đã khóa 9.5 triệu token trong staking contract trong 3-12 tháng, vì vậy Coingecko trừ những token đó khỏi nguồn cung:

Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc khai thác nguồn cung tuần hoàn. Lúc đầu, có vẻ như chỉ 6% số token của chúng tôi đã được phát hành, điều đó có nghĩa là dự án phải tăng gần 20 lần để duy trì mức giá hiện tại. Nhưng trên thực tế, 16% token đã được mở khóa, vì vậy nó giống như 6,25 lần.

Một ví dụ khác là Curve

FDV khoảng 9x vốn hóa thị trường. Và có vẻ như chỉ có 11% số token của chúng đang được lưu hành. Nhưng chúng cung cấp cho bạn một thông tin ở đây: tổng nguồn cung. Khi chúng tôi tìm hiểu về nguồn cung lưu hành, chúng tôi có thể thấy có rất nhiều token khác bị khóa trong các hợp đồng khác nhau:

Một điều nổi bật là "Founder" dường như có 572 triệu token và chỉ có 440 triệu CRV phiếu bầu bị khóa.

Lý do đáng để thực hiện kiểu phân tích này là nó giúp bạn đánh giá số lượng các token mà thị trường đã thực sự tiếp xúc. CRV bị khóa phiếu bầu nên được tính vào vốn hóa thị trường, điều này sẽ khiến nó giống 2,12b thay vì 974m. Điều đó làm cho nó gần hơn một chút với FDV của nó và cho thấy rằng nó không cần phải phát triển hết cỡ có thể để khẳng định cho giá token của mình.

Nhưng nguồn cung cấp lưu thông vs tối đa chỉ là một phần của câu chuyện. Bạn sẽ cảm thấy khá khác nếu nguồn cung token tăng gấp 4 lần trong 4 tháng so với 4 năm. Đó là lý do tại sao chúng ta cũng cần xem xét lịch trình phát hành.

4. Lịch trình phát hành

Cung lưu thông so với cung tối đa cho chúng ta biết 1&2, Lịch phát hành cho chúng ta biết 3&4.

Điều đầu tiên nên nổi bật là chúng có tốc độ phát hành ban đầu chậm, tiếp theo là tăng tốc từ 30/4/2022 đến 30/10/2022. Đó là khoảng thời gian mà token của nhà đầu tư cá nhân đang mở khóa và chúng sẽ mở khóa tuyến tính trong hơn 6 tháng.

Trong khoảng thời gian 6 tháng đó, sẽ có khoảng 3% nguồn cung cấp JONES được phát hành mỗi tháng. Nhưng trong khoảng thời gian từ nay đến ngày 30 tháng 4, chỉ có 1,36% nguồn cung JONES được tung ra mỗi tháng.

Như vậy trong khoảng thời gian 6 tháng đó, tỷ lệ lạm phát sẽ tăng hơn gấp đôi. Và các token mới tham gia thị trường sẽ dành riêng cho những người đã tham gia với mức giá chiết khấu cao, những người có nhiều động lực tài chính hơn để bán ngay cả khi giá không thay đổi.

Một kiểu phát hành khác mà bạn có thể thấy là phát hành dựa trên hiệu suất nền tảng. Convex là một ví dụ điển hình về điều này, với hầu hết các token CVX được phát hành dựa trên số lượng token CRV kiếm được bằng cách sử dụng các pool của chúng:

Điều này cho biết tỷ lệ lạm phát đối với CVX luôn giảm, vì tỷ lệ CVX: CRV được đúc ra sẽ giảm xuống cho đến khi chúng đạt 100 triệu CVX trong lưu thông.

5. Tính thanh khoản ảnh hưởng đến tỷ lệ phát hành như nào

Một chủ đề phụ mà bạn muốn xem xét cho lịch trình phát hành là tỷ lệ phần trăm thay đổi trông như thế nào. Ngay cả khi có một lịch trình phát hành dần dần trong 4 năm, nếu nó bắt đầu từ một phần trăm rất nhỏ số token được mở khóa, điều đó có thể gây hại cho những người mua sớm.

Ví dụ: hãy xem xét một dự án mới vừa khởi chạy token của họ, JPEG’d. Họ đã bán 30% nguồn cung token trong một cuộc đấu giá công khai và sau đó bổ sung tính thanh khoản cho token bằng cách sử dụng một phần số tiền huy động được.

35% token được phân bổ cho team và cố vấn được cấp trong 2 năm, với thời hạn ban đầu là 6 tháng. Vì vậy, 30% token ban đầu được mở khóa và sau đó 35% được đưa vào thị trường trong khoảng thời gian 18 tháng bắt đầu từ tháng 6. Vì vậy, khoảng 2% nguồn cung được tung ra thị trường liên tục mỗi tháng trong khoảng thời gian đó, sau đó lạm phát dừng lại.

2% tung ra thị trường khi 30% + đã được lưu hành là một mức tăng tương đối nhỏ. Nguồn cung token sẽ tăng gấp đôi trong vòng 15 tháng, nhưng đó là quá đủ thời gian để giá trị của dự án bắt kịp với giá token.

So sánh điều đó với nếu chỉ có 10% số token được phát hành ban đầu. Sau đó, nguồn cung token sẽ tăng gấp đôi trong 5 tháng thay vì 15! Những người mua sớm sẽ bị ảnh hưởng nhiều hơn bởi việc mở khóa và giá token sẽ khó theo kịp với lạm phát mới.

Chúng ta đã đề cập đến hầu hết các cân nhắc quan trọng. Chỉ có một vài yếu tố cuối cùng.

6. Phân phối ban đầu và Farming

Hầu hết các giao thức sẽ phân bổ một lượng lớn token của họ cho phần thưởng LP. Nếu bạn cung cấp tính thanh khoản cho giao thức, bạn có thể stake tính thanh khoản đó để kiếm được token.

Điều này có vẻ hướng tới cộng đồng, bởi vì bất kỳ ai cũng có thể mua token, tạo tính thanh khoản và stake để kiếm được nhiều token hơn. Nhưng tùy thuộc vào cách nó được thực hiện, đây có thể là một cách tinh tế để team ban đầu hoặc người trong cuộc tăng đáng kể tỷ lệ share của token.

Ví dụ gần đây là LookRare, một nửa phần thưởng farming dành cho các nhà đầu tư ban đầu có token vẫn bị khóa. Vì vậy, mặc dù các nhà đầu tư bán lẻ có thể có thấy rằng họ đang kiếm được hầu hết các khoản phí của nền tảng, nhưng chúng thực sự đã đến với những nhà đầu tư ban đầu.

Một phiên bản khác của điều này có thể xảy ra khi một phần lớn token của nhóm hoặc nhà đầu tư được mở khóa ngay lập tức, vì sau đó họ có thể sử dụng các token đó để tăng tính thanh khoản. Những gì bạn muốn thấy là khóa ít nhất từ ​​ba đến sáu tháng đối với các team và nhà đầu tư.

7. Mở khóa

Điều quan trọng cuối cùng cần theo dõi là khi nào một lượng lớn token có thể được mở khóa. Một số giao thức như Convex có cơ chế khóa mà người dùng phải chọn tham gia nếu họ muốn kiếm phần thưởng cho token của mình.

Khi Convex lần đầu tiên ra mắt tính năng này, một số lượng lớn người nắm giữ CVX đã khóa token của họ trong tuần đầu tiên đó. Điều đó có nghĩa là 17 tuần sau, tất cả các token đó sẽ được mở khóa. Cơ chế này đã được giới thiệu vào đầu tháng 9 và những token đó bắt đầu mở khóa vào đầu tháng 1.

Cũng có những chuyển động thị trường khác đang diễn ra vào thời điểm này, nhưng khó có thể bỏ qua tác động của việc khóa và mở khóa này. Vì vậy, nếu bạn đang mua token có khóa kiểu veCRV hoặc bất kỳ cơ chế khóa nào khác, bạn nên biết khi nào có thể có một đợt mở khóa lớn đối với nguồn cung lưu hành.

8. Tóm tắt

Bạn có thể nhận được một lượng thông tin kha khá từ các trang tổng quan công khai như Coingecko, nhưng việc đào sâu vào các chi tiết trong tài liệu của dự án có thể giúp đưa ra một số chi tiết nhỏ hơn như lịch trình phát hành thay đổi như thế nào theo thời gian, những đối tượng mà nhận được token, và những gì mở khóa có thể xảy ra trong tương lai.

Khi bạn đang tìm hiểu về token của một dự án, việc hiểu rõ về nguồn cung và nó sẽ thay đổi như thế nào theo thời gian sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về việc liệu bây giờ có phải là thời điểm tốt để đầu tư hay không.

Theo dõi Otis Report

Hãy đăng ký và tham gia các nhóm, channel của Otis Report dưới đây để được thảo luận cùng các chuyên gia và nhiều Otiser khác:

Bạn đã đăng ký thành công Otis Report
Xác minh thành công! Giờ đây, bạn đã có toàn quyền truy cập vào tất cả nội dung cao cấp của Otis Report.
Lỗi! Không thể đăng ký. Liên kết không hợp lệ.
Chào mừng trở lại! Bạn đã đăng nhập thành công.
Lỗi! Không thể đăng nhập. Vui lòng thử lại.
Thành công! Tài khoản của bạn đã được kích hoạt hoàn toàn, bây giờ bạn có quyền truy cập vào tất cả nội dung.
Lỗi! Kiểm tra Stripe thất bại.
Thành công! Thông tin thanh toán của bạn đã được cập nhật.
Lỗi! Cập nhật thông tin thanh toán không thành công.