Liệu Proof of Stake có phải là cơ chế khiến người giàu càng trở nên giàu hơn?

1. Proof of Stake KHÔNG phải là cơ chế "rich get richer"

TLDR;

  • Trái ngược với những lời chỉ trích, những thứ có thể tập trung PoS có xu hướng tác động đến PoW theo cùng một cách
  • Do tính kinh tế theo quy mô, PoW trở nên tập trung hơn PoS về lâu dài

2. Sự chấp nhận Proof of Stake

Các chain Layer1 mới chủ yếu được xây dựng bằng cơ chế PoS thay vì PoW, trong khi Ethereum sẽ sớm hợp nhất với PoS Beacon Chain của nó.

Một trong những lý do chính cho xu hướng này là PoS dành ít năng lượng hơn đáng kể để bảo mật network so với PoW. Vì mối quan tâm lớn nhất xung quanh crypto là về năng lượng bị lãng phí khi khai thác ASIC/GPU, PoS mở ra một cánh cửa mới cho nhiều người tham gia vào thế giới này hơn.

Nguồn: ethereum.org

Tất nhiên, nhưng mọi thứ trong crypto, luôn có những khu vực. Con người là những bộ lạc tập trung ở đó. Các nhà phê bình cho rằng PoS là một cơ chế khiến "người giàu càng trở nên giàu có hơn": Họ chỉ đơn giản là stake tài sản của họ và nhận các phần thưởng stake, điều này dễ dẫn tới sự tập trung hóa mạng lưới.

Các nhà phê bình tương tự có xu hướng ưa thích PoW do các đặc tính off-chain của nó: Mọi người đều có quyền truy cập vào thiết bị khai thác. Ngoài ra, ngay cả khi bạn giàu có, bạn vẫn phải mua/thuê thiết bị khai thác. Việc bạn phải chi tiền cho thiết bị khai thác sẽ ngăn được hành vi trục lợi.

Trong bài viết này, tôi sẽ giải thích rằng "rich get richer" không áp dụng cho PoS, ít nhất là không nhiều hơn PoW. Trên thực tế, PoW sẽ trở nên tập trung hơn PoS về lâu dài.

3. Những lập luận từ Proof of Work Camp

Trước khi đi sâu vào vấn đề, chúng ta cần biết qua bốn khái niệm:

  • Rich staker: Một nhà khai thác node đã stake số tiền đáng kể vào mạng PoS.
  • Rich miner: Một miner đã đầu tư số tiền lớn vào các giàn khai thác trong mạng PoW.
  • Poor staker: Một nhà khai thác node stake số tiền nhỏ vào mạng PoS.
  • Poor miner: Một miner đã đầu tư số tiền nhỏ vào một giàn khai thác trong mạng PoW.

Để thuận tiện, tôi đang sử dụng từ "nghèo" thay vì "ít giàu".

Lập luận "rich get richer" đưa ra một số giả định để đi đến kết luận này. Những giả định này chỉ đơn giản là tập trung vào những người giàu có; tuy nhiên, điều họ còn thiếu là thực tế những giả định này áp dụng trực tiếp cho tất cả những người tham gia trong cả hai cơ chế, bao gồm rich miner, poor staker và poor miner.

3.1 "Staker đơn giản chỉ kết hợp tài sản của họ."

Giả định ở đây là các nhà đầu tư không bao giờ chốt lời. Tất nhiên điều này không đúng với tất cả; nhưng ngay cả khi điều đó đúng, một giả định tương tự cũng có thể được áp dụng cho những miner trong mạng PoW. Mặc dù có chi phí cao hơn liên quan đến PoW, các miner có thể tái đầu tư phần thưởng của họ vào thiệt bị ASIC mới, tăng hash rate của họ trong mạng.

Đây không chỉ là lý thuyết, điều này đã xảy ra trên thực tế trong suốt vòng đời của Bitcoin.

Hash rate của 2 mỏ đào BItcoin lớn nhất. Các pool không ổn định do quy định của Trung Quốc bị bỏ qua, sự đón nhận hiện tại (như Foundry USA) bị bỏ qua. Nguồn: BTC.com

Sự giống nhau của staker và miner thậm chí không phải là lý do chính khiến giả định này trở nên thiếu sót. Bất cứ điều gì chúng ta giả định đối với những rich staker (hoặc rich miner) đều nên áp dụng cho những poor staker hay poor miner.

Những poor staker cũng sẽ nhận được staking reward và những người này cũng có thể tái đầu tư phần thưởng khai thác của họ.

Đối với những người không am hiểu, cả hai hệ thống này đều có vẻ tập trung: Người giàu tăng tài sản của họ từ 100 lên 110, còn người nghèo từ 10 lên 11. Tuy nhiên, tỷ lệ 10 poor staker/miner thì có 1 rich staker/miner nên tỷ lệ phần trăm trong network không đổi.

Do đó, tính phi tập trung không bị ảnh hưởng.

3.2 "PoW ưu việt hơn vì ai cũng có thể mua thiết bị khai thác"

Một lần nữa, bất kỳ ai cũng có thể stake. Trên thực tế, rào cản gia nhập vào đội ngũ mining là chi phí cao hơn chỉ stake.

3.3 "Rich miner phải tự trang trải chi phí hoạt động của họ. Rich staker thì không"

Điều này cũng áp dụng cho cả những nhà khai thác kém hơn.

Poor miner phải tự trang trải chi phí hoạt động của họ, poor staker thì không.

3.4 "Các phương tiện đào (không giống như stake) giảm giá trong thời gian dài, vì vậy những rich miner không thể chỉ kết hợp khoản đầu tư của họ mà họ luôn phải mua thiết bị mới"

Cơ chế thị trường cho PoW là có một số lợi nhuận, giống như trong PoS. Do đó, số tiền dành cho off-chain không phải là vấn đề, miễn là lợi nhuận có thể được tái đầu tư vào thiết bị khai thác mới. Thực tế, vì poor miner cũng phải làm vậy và họ có ít vốn hơn, khoản tái đầu tư của họ vẫn thấp hơn nhiều, dẫn đến gia tặng khoảng cách người giàu và người nghèo.

4. Sự khác biệt thực sự giữa PoW và PoS

Có một vài điều khiến PoW tập trung hơn PoS trong dài hạn: Quy mô nền kinh tế.

Quy mô nền kinh tế là chi phí hoặc lợi thế đầu tư được sử dụng bởi các công ty hoặc cá nhân khi họ tăng quy mô mua hoặc đầu tư.

Trong nền kinh tế Tư bản Chủ nghĩa, quy mô nền kinh tế rất phổ biến. Ví dụ đơn giản lãi suất tiết kiệm của Citibank:

Nguồn: bankrate.com

Quy mô nền kinh tế cũng giúp cho những PoW rich miner mua thiết bị đào với chi phí thấp hơn đáng kể so với poor miner. Các giao dịch quy mô lớn được thanh toán offline, nhưng ngay cả một ví dụ về thanh toán online cũng cho ta thấy được điều này:

Nguồn: alibaba.com

Quy mô kinh tế cũng áp dụng cho chi phí hoạt động vì rich miner được tiếp cận với năng lượng rẻ hơn poor miner. Với Proof of Stake, chi phí hoạt động là như nhau – 1 ETH đối với mọi người trong khi chi phí phần cứng và năng lượng không tăng theo PoS.

5. Mô phỏng các mức độ tập trung

Dựa trên giả thuyết trên, điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta mô phỏng các mức độ tập trung ngang hàng với nhau?

  • Giả định 5% hiệu quả kinh tế theo quy mô trong thế giới thực đối với chi phí vận hành và chi phí mua thiết bị.
  • Giả định 10% phần thưởng hàng năm dựa trên cả phần thưởng mining và staking (trên thực tế, phần thưởng khác nhau giữa các mạng và có xu hướng thấp hơn con số này một chút).
  • 2% khấu hao thiết bị khai thác.
  • Chi phí vận hành cho PoW cao hơn đáng kể so với PoS.
  • Chúng tôi giả định một mức chi phí sinh hoạt ở mức cao nhất cho mỗi cá nhân.

Sử dụng mô hình trên, PoW làm tăng sự bất bình đẳng giàu nghèo lên 6.2% trong khi PoS làm tăng 0.9%.

Hóa ra, khoảng cách giàu nghèo trong mạng PoW tăng nhanh hơn nhiều so với trong mạng PoS. Một khi chúng tôi áp dụng các giả định của mình cho tất cả các bên một cách chính xác, sự khác biệt duy nhất giữa PoW và PoS sẽ trở thành quy mô kinh tế.

Lưu ý rằng không có mối tương quan 1:1 giữa sự bất bình đẳng giàu nghèo và phân cấp; nhưng nếu chúng ta giả định rằng các nhà khai thác và thợ đào vẫn trụ lại trong nền kinh tế crypto và tiếp tục tái đầu tư cho hoạt động của họ, thì sự phi tập trung sẽ trở nên phù hợp.

Cuối cùng, điều mà những người ủng hộ PoW ca ngợi nhiều nhất về PoW – các đặc tính offchain của nó – lại chính là điều khiến nó không phi tập trung bằng PoS.

Đừng quên đăng ký Otis Report - Nơi cung cấp và cập nhật nhanh nhất mọi thông tin vĩ mô và phương pháp đầu tư tăng trưởng với giá trị vượt thời gian.

Hãy đăng ký và tham gia các nhóm, channel của Otis Report dưới đây để được thảo luận cùng các chuyên gia và nhiều Otiser khác:

Bạn đã đăng ký thành công Otis Report
Xác minh thành công! Giờ đây, bạn đã có toàn quyền truy cập vào tất cả nội dung cao cấp của Otis Report.
Lỗi! Không thể đăng ký. Liên kết không hợp lệ.
Chào mừng trở lại! Bạn đã đăng nhập thành công.
Lỗi! Không thể đăng nhập. Vui lòng thử lại.
Thành công! Tài khoản của bạn đã được kích hoạt hoàn toàn, bây giờ bạn có quyền truy cập vào tất cả nội dung.
Lỗi! Kiểm tra Stripe thất bại.
Thành công! Thông tin thanh toán của bạn đã được cập nhật.
Lỗi! Cập nhật thông tin thanh toán không thành công.