Lịch sử ra đời của Blockchain và Bitcoin

"Tôi tin rằng thực tế một thuật toán trong hệ thống Bitcoin thay thế được chức năng của [chính phủ]… thật sự tuyệt vời. Tôi rất hâm mộ Bitcoin."
- Al Gore, Phó Tổng thống Mỹ thứ 45

Blockchain lần đầu tiên được đề cập đến trong mã nguyên thủy cho Bitcoin. Dù hiện nay có sự phân tách giữa công nghệ BlockchainBitcoin, lịch sử của Blockchain lại liên quan mật thiết tới lịch sử hình thành Bitcoin. Vì thế, chúng ta sẽ thảo luận về quá trình hình thành liên quan lẫn nhau này.

Mật mã học là nền tảng cốt lõi của Blockchain. Mật mã học đã trải qua quá trình lịch sử lâu dài cũng như được sử dụng để bảo vệ những thông điệp và bí mật từ hàng ngàn năm trước. Một ví dụ rất nổi tiếng về mật mã học cổ đại là bản "Mật mã Caesar" (hay còn gọi là Mật Mã Dịch Chuyển) được Julius Caesar sử dụng khi phải gửi đi những thông tin nhạy cảm.

Mật mã Caesar quy ước thay mỗi ký tự trong thông điệp bằng một ký tự khác trong bảng chữ cái sao cho ký tự thay thế và ký tự được thay thế cách nhau một số ký tự định trước. Ví dụ, tất cả các ký tự có thể lệch đi 3 ký tự, khi đó A thay bằng D, B thay bằng E, C thay bằng F, và tương tự như thế cho đến khi mọi ký tự trong thông điệp đều được mã hóa.

Chỉ người biết số ký tự lệch nhau mới có thể đọc được thông điệp dễ dàng.

Mật mã Caesar
Mật mã Caesar

Trình độ đọc hiểu khi đó vẫn còn kém và có rất nhiều ngôn ngữ được sử dụng trên thế giới, vì thế kẻ thù dù lấy được thông điệp cũng không thể đọc được hoặc nghĩ rằng bức thư được viết bằng ngoại ngữ. Đó là phương thức mã hóa mà ngày nay có thể giải mã dễ dàng, tuy nhiên đủ hiệu quả để che giấu thông tin và gây khó khăn giải mã trong thời điểm đó.

Mật mã học hiện đại đã có bước tiến dài dù nền tảng cơ bản vẫn tương tự như vậy. Thông điệp và dữ liệu được mã hóa bằng cách thay thế ký tự và chữ số, vì thế thông điệp ban đầu sẽ không thể đọc được trừ khi một người có phương thức hoặc mã bí mật để giải mã.

Tới mật mã học trong công nghệ Blockchain, nhiều nghiên cứu vào giữa những năm 1980 và 1990 đã chỉ ra rằng có thể bảo toàn dữ liệu thông qua quá trình mã hóa, đồng thời kết nối chặt chẽ dữ liệu đó vào chuỗi cùng với các đề xuất lưu hành đồng tiền mã hóa.

Năm 1982, David Chaum viết một bài nghiên cứu có nhan đề Blind Signatures for Untraceable Payments (tạm dịch: Chữ ký mù cho những giao dịch không thể dò ra), David Chaum được vinh danh là nhà phát minh tiền mã hóa và chữ ký mù nhờ bài viết này. Chữ ký mù ẩn nội dung thông điệp trước khi được ký, chữ ký số có thể được xác thực với chữ ký gốc tuy nhiên nội dung vẫn được ẩn, đây là phiên bản sơ khai của chữ ký mã hóa dùng cho đồng tiền mã hóa.

Bài luận này và bài tiếp sau mà David Chaum xuất bản cho rằng, người dùng có thể sở hữu và chi tiêu tiền mã hóa theo cách mà các ngân hàng và tổ chức khác không thể lần ra dấu vết. David Chaum cùng với Amos Fiat và Moni Naor còn đề xuất rằng, các giao dịch ngoại tuyến kèm chữ ký sẽ có khả năng phát hiện liệu khoản tiền mặt trước đó đã được chi tiêu hay chưa, một giải pháp khả thi cho vấn đề giao dịch lặp chi.

Năm 1990, David thành lập DigiCash để sáng tạo ra một loại tiền mã hóa dựa trên ý tưởng trong các bài viết của ông và đến năm 1994, khoản chi điện tử đầu tiên của DigiCash được gửi đi. Mở đầu thông cáo báo chí của DigiCash năm 1994 như sau:

"Thanh toán bằng tiền mã hóa qua mạng máy tính đầu tiên trên thế giới. (Ngày phát hành: 27 tháng 05 năm 1994).
Tiền mã hóa có đặc tính nặc danh của tiền giấy, nhưng lại đạt đến độ bảo mật cao cần thiết cho các hoạt động mạng điện tử xuyên suốt những bước tiến trong công nghệ mật mã hóa khóa công khai."

Thông cáo báo chí này ra đời trước khi Bitcoin xuất hiện 14 năm nhưng nếu bạn thay từ "tiền mã hóa" bằng "Bitcoin", bạn có thể nhận được bản thông cáo báo chí dành cho Bitcoin.

DigiCash tạo ra hệ thống tiền mã hóa đầu tiên không thể bị các ngân hàng, chính phủ hoặc các tổ chức khác truy nguyên. Hệ thống này sử dụng khóa mật mã, khóa cá nhân và khóa công khai để ẩn nội dung thông điệp theo cách rất giống hệ thống tiền mã hóa sử dụng hiện nay.

DigiCash có lẽ đã vượt quá xa so với thời đại vì vào năm 1994 hầu hết mọi người còn không biết về mạng Internet. DigiCash tuyên bố phá sản vào năm 1998 và tài sản bị bán cho công ty công nghệ eCash, một công ty khác chuyên về tiền mã hóa.

Vào những ngày đầu của mạng Internet, thư quảng cáo tràn lan đã trở thành một vấn nạn mà không ai tìm ra giải pháp xử lý. Năm 1997, Adam Back đề xuất một hệ thống hạn chế thư quảng cáo cùng với phương thức tấn công từ chối dịch vụ bằng cách sử dụng một thuật toán Bằng Chứng Xử Lý được biết đến với tên gọi Hashcash.

Thuật toán Bằng Chứng Xử Lý yêu cầu hệ thống gửi một thư điện tử xử lý một mảnh ghép tính toán, sau đó đưa đáp án vào tiêu đề thư điện tử. Hoạt động này đòi hỏi người gửi phải sử dụng công suất tính toán và nhiều nguồn lực để gửi thư điện tử, từ đó gây khó khăn trong việc gửi tràn lan thư quảng cáo. Mảnh ghép này rất khó giải đối với người gửi nhưng rất dễ để người nhận xác định xem đáp án đúng hay sai, đồng thời lọc các thư quảng cáo không thỏa mãn thuật toán Bằng Chứng Xử Lý này.

Năm 1998, Nick Szabo, đề xuất một loại tiền mã hóa phi tập trung gọi là Bit Gold. Trong đề xuất về Bit Gold, mọi người sẽ định phần cách thức tính toán để giải các mảnh ghép mật mã. Đa phần thành viên mạng lưới sẽ phải nhận định lời giải có hợp lệ hay không trước khi chuyển sang mảnh ghép tiếp theo. Ngay khi một mảnh ghép được giải và được mạng lưới chấp thuận, nó sẽ trở thành một phần của mảnh ghép tiếp theo để mạng lưới xử lý. Mảnh ghép được ghi nhãn thời gian và, vì mỗi câu trả lời trở thành một phần của mảnh ghép tiếp theo, chúng liên kết lại với nhau thành một chuỗi.

Nick Szabo nhận định rằng, tại thời điểm đó, đồng tiền mã hóa đối mặt với vấn nạn giao dịch lặp chi vì chúng có thể bị sao chép và tái tạo nếu không trao quyền kiểm soát cho các tổ chức hoặc ngân hàng trung tâm. Công việc với Bit Gold của ông là nỗ lực giải quyết tình trạng giao dịch lặp chi gắn với loại tiền mã hóa phi tập trung này.

Bit Gold không bao giờ trở thành một đồng tiền chân chính và chỉ tồn tại trong lý thuyết, dù vậy nó được coi là đã cung cấp những điều kiện thuận lợi để sau này công nghệ Blockchain và Bitcoin ra đời.

Vào năm 1998, Wei Dai xuất bản một bài viết nhan đề B-money, an Anonymous, Distributed Electronic Cash System (tạm dịch: Đồng B, một hệ thống tiền tiện tử phân tán ẩn danh). Bài viết đã thảo ra những nền tảng cho tiền mã hóa, bao gồm Bitcoin; sau này, bài viết được Satoshi Nakamoto nhắc đến trong bài về Bitcoin.

Trong bài viết của Wei Dai, ông tuyên bố rằng hệ thống tiền mã hóa cần những chức năng dưới đây:

  • Một lượng lớn hoạt động tính toán và bằng chứng của hoạt động đó.
  • Phần thưởng được phân chia cho hoạt động tính toán đã hoàn thành.
  • Sổ cái nhóm tập thể được tất cả các thành viên xác thực và cập nhật.
  • Các khoản chuyển giao quỹ được hoàn thiện trong sổ cái nhóm tập thể và xác thực bằng Mã hóa sử dụng hàm băm.
  • Mọi chuyển giao được xác nhận bằng chữ ký điện tử sử dụng mật mã hóa khóa công khai và được mạng lưới xác minh.

Năm 2000, Stephan Konst công bố chuyên đề trình bày giải pháp thực tiễn để xử lý các chuỗi an toàn mã hóa.

Cùng với nhiều chuyên đề học thuật được xuất bản, tác phẩm này đã đặt nền móng cho Bitcoin và Blockchain trong suốt những năm 1980 tới những năm 2000.

Vào năm 2008, Satoshi Nakamoto (thường được coi là bút danh của tác giả) đăng một bài luận trên mạng Internet có nhan đề Bitcoin: A peer-to-peer Electronic Cash System (tạm dịch: Bitcoin: Hệ thống tiền điện tử mô hình ngang cấp). Bài viết này đưa ra kiến thức tổng quan về sự hình thành Bitcoin và khối các giao dịch kết nối trong chuỗi. Bài viết không sử dụng trực tiếp thuật ngữ "Blockchain" khi đề cập đến phương thức này.

Năm 2009, Bitcoin vượt ra khỏi khuôn khổ một ý tưởng trên văn bản học thuật khi Satoshi Nakamoto thiết lập mạng lưới Bitcoin cùng với Blockchain đầu tiên. Blockchain lần đầu tiên được đề cập đến với cụm từ rời rạc "Blockchain" trong mã nguồn nguyên thủy cho Bitcoin.

Blockchain đầu tiên này là đặc điểm cốt lõi của Bitcoin, ngăn chặn được tình trạng giao dịch lặp chi và hoạt động với vai trò sổ cái công khai phân tán cho tất cả các giao dịch trên mạng lưới Bitcoin.

Nakamoto được công nhận là người đầu tiên khai thác khối đầu tiên trên mạng lưới Bitcoin, hay còn gọi là "khối nguyên thủy".

Khối nguyên thủy Bitcoin
Trong "Khối Nguyên Thủy", Satoshi Nakamoto để lại một thông điệp: "Tờ Times, ngày 03/01/2009, Thủ tướng đứng bên bờ vực phải viện trợ ngân hàng lần thứ hai".

Thông điệp này được lưu lại như bằng chứng rằng ngày khối được khởi tạo là vào ngày 3/1 hoặc sau đó đồng thời đưa ra nhận định về sự thất bại trong cấu trúc hiện tại của ngân hàng và thị trường tiền tệ. Vì đây là tiêu đề trên một tờ báo của Vương quốc Anh nên rất có khả năng Satoshi sinh sống tại Anh vào thời điểm đó.

Những từ "block" (khối) và "chain" (chuỗi) được sử dụng riêng biệt với Bitcoin và ngay cả khi chúng có liên quan đến nhau. Mãi đến nhiều năm sau thuật ngữ Blockchain mới hình thành.

Blockchain Bitcoin nguyên thủy không phải không có lỗi. Tương tự hầu hết các dự án kinh doanh và công nghệ tầm cỡ, luôn tồn tại nhiều vấn đề trong quá trình phát triển dự án. Suốt tháng Tám năm 2010, vấn đề nghiêm trọng đầu tiên trong các giao thức của Bitcoin được phát hiện. Các giao dịch bị thay đổi trước khi chúng được ghi vào Blockchain, giả mạo các giao dịch chính thức. Vì lý do nào đó, nhiều người tránh được những hạn định sẵn có trong Bitcoin và tạo được một số vô hạn bằng cách sửa đổi các giao dịch nguyên bản rồi biển thủ.

Lỗ hổng này trong hệ thống đã bị lợi dụng và có tới hơn 184 tỷ bitcoin được sinh ra từ một giao dịch rồi gửi tới đúng hai địa chỉ trên mạng lưới. Trong vòng vài giờ, giao dịch đã bị phát hiện và xóa bỏ khỏi mạng lưới. Mạng Bitcoin trải qua quá trình cập nhật sửa chữa toàn diện, và kể từ đó tới nay, vấn đề như vậy không xảy ra được nữa.

Vào năm 2011, một thị trường ma túy mang tên Silk Road hình thành, cũng như trang thương mại điện tử eBay, thị trường này cho phép người dùng mua bán ma túy trực tuyến. Bitcoin được sử dụng làm hình thức thanh toán chính cho Silk Road; điều này mặc dù giúp làm tăng giá trị sử dụng của Bitcoin nhưng lại khiến Bitcoin dính vào các hoạt động phi pháp và buôn bán ma túy.

Bitcoin dần dần trở nên phổ biến và được công chúng chú ý; vào năm 2013, Bitcoin đạt đỉnh điểm khoảng 1.000 đô la và không ngừng tăng bất chấp nhiều chỉ trích từ yêu cầu luật pháp và chính quyền.

Sau đó vào năm 2013, Silk Road bị FBI đóng cửa và phong tỏa toàn bộ tài sản, kẻ chủ mưu bị bắt giữ và đối mặt với án tù chung thân. Vào khoảng thời gian đó, sàn giao dịch Bitcoin lớn nhất Mt. Gox, chiếm tới 70% toàn bộ giao dịch Bitcoin, nhận được lệnh bắt và giấy phạt, đồng thời đối mặt với các vấn đề về luật định từ nhiều cơ quan chính phủ Mỹ. Cuối năm 2013, Mt. Gox buộc phải ngừng cho rút tiền và tuyên bố phá sản vào đầu năm 2014.

Những đồng tiền mã hóa khác đã bắt đầu xuất hiện cũng dựa trên mã nguồn của Bitcoin nhưng sử dụng Blockchain khác. Litecoin tách ra từ Blockchain Bitcoin nguyên bản với vai trò một nhánh trong Blockchain, sau đó trở thành Blockchain và đồng tiền mã hóa riêng biệt với thời gian bổ sung khối vào Blockchain ngắn hơn cùng với nhiều thay đổi khác. Một khối được thêm vào Blockchain Bitcoin tốn khoảng 10 phút, còn Litcoin thêm khối vào chuỗi khoảng 2 phút rưỡi.

Sau khi Mt. Gox và Silk Road bị đóng cửa, Bitcoin rơi từ đỉnh điểm 1.000 đô la xuống còn khoảng 200 đô. Những đồng tiền mã hóa khác ra đời và nhiều người công khai tuyên bố rằng Bitcoin đã sụp đổ.

Tuy nhiên, Bitcoin còn lâu mới sụp đổ. Trên thực tế, vì Silk Road đóng cửa, Bitcoin đã bớt dính dáng đến tội phạm và buôn bán ma túy hơn, vì thế các công ty bắt đầu quan tâm tới công nghệ của Bitcoin.

Để các công ty, ngân hàng và tổ chức tài chính lớn nghiêm túc nhìn nhận Bitcoin vẫn còn rất khó khăn vì họ khó mà quên được sự thất bại của Mt. Gox, buôn bán ma túy và những vụ thuê người ám sát bằng Bitcoin. Mặc dù không có tội ác phát sinh do Bitcoin, nhưng nhiều người vẫn cho rằng Bitcoin là tiền giả, trào lưu nhất thời, bong bóng tiền tệ tài chính hoặc một mưu đồ bất lương.

Cái tên Bitcoin vẫn gặp rất nhiều ý kiến tiêu cực mặc dù thuật ngữ "Blockchain" đã trở thành một từ quan trọng thường được nhắc tới khi bàn luận về công nghệ. Từ Blockchain được sử dụng riêng biệt với công nghệ của đồng tiền mã hóa Bitcoin hoặc mạng lưới Bitcoin. Các nhà đầu tư và các tổ chức tài chính không quan tâm đến Bitcoin, nhưng họ bắt đầu chú ý tới công nghệ Blockchain.

Giá trị của Bitcoin, cùng với mức độ quan tâm tới Bitcoin, suy giảm vào năm 2014; tuy nhiên, sự chú ý tới Blockchain lại tăng nhanh. Blockchain bắt đầu được sử dụng khi nhắc tới cơ sở dữ liệu hoặc sổ cái phân tán thay vì tiền tệ. Người ta đề xuất thay thế những cuốn sổ cái ghi chép dữ liệu thủ công và lỗi thời bằng Blockchain.

Năm 2015, Blockchain Ethereum ra đời. Sự kiện này đã đưa tiềm năng của công nghệ Blockchain lên tầm cao mới. Mạng lưới Ethereum cho phép các ứng dụng phi tập trung chạy trên một Blockchain cùng với giao thức hợp đồng thông minh. Các hợp đồng thông minh và những ứng dụng phi tập trung được nhiều người nhận định là tương lai của công nghệ Blockchain, thường được gọi là Blockchain 2.0.

Nền tảng Ethereum, Hợp đồng thông minh và Các ứng dụng phi tập trung
Ethereum là bước tiến tương lai của công nghệ Blockchain. Ethereum được xây dựng trên cùng các kỹ thuật nền tảng như Blockchain Bitcoin nhưng nắm giữ nhiều tiềm năng phát triển công nghệ Blockchain.

Đa phần các công ty dịch vụ tài chính và ngân hàng trên thế giới đều phát triển hệ thống xây dựng dựa trên nền tảng Blockchain để thay thế cho các mạng lưới hoặc cơ sở dữ liệu vốn có. Nhờ truy cập dễ dàng và khả năng cho phép các ứng dụng phi tập trung phối hợp với hợp đồng thông minh, công nghệ Blockchain đã được khai mở tới hầu hết các lĩnh vực công nghiệp. Các lập trình viên đã có thể xây dựng phần mềm hoạt động trên Blockchain mà không cần khởi tạo Blockchain của riêng họ.

Đến năm 2017, Tạp chí Kinh doanh Harvard tuyên bố Blockchain có tiềm năng tạo nên những cơ sở mới trong hệ thống kinh tế và xã hội. Nhận định này dường như hé lộ sự phát triển Blockchain sẽ mở ra như thế nào đồng thời gợi nhớ tới mạng Internet vào thời kỳ sơ khai với vô vàn tiềm năng chỉ vừa mới được khai phá. Nhiều công ty lớn, công ty khởi nghiệp, các nhà tư bản mạo hiểm, cơ quan chính phủ và các lập trình viên đều làm việc trên các ứng dụng phi tập trung, cơ sở dữ liệu và hệ thống xây dựng dựa trên Blockchain.

Đến lúc này, bạn đã có hiểu biết cơ bản về khái niệm và lịch sử phát triển của Blockchain. Trong các bài viết tiếp theo, chúng ta sẽ thảo luận về ưu thế, bất lợi, rủi ro và tiềm năng tương lai của công nghệ Blockchain.

Lợi ích của công nghệ Blockchain
Công nghệ Blockchain có khả năng tối ưu hóa cơ sở hạ tầng toàn cầu để giải quyết các vấn đề quốc tế hiệu quả hơn nhiều các hệ thống hiện hành trong bối cảnh hiện nay
Nhược điểm của công nghệ Blockchain
Có rất nhiều đồn thổi xoay quanh khả năng của các hệ thống dựa trên nền tảng Blockchain. Blockchain chỉ là một hình thức dữ liệu mới, không phải một giải pháp quyền năng như thường bị phóng đại.
Tương lai của Blockchain
Bạn sẽ bắt gặp các công nghệ Blockchain từ các sổ cái Blockchain phân tán tại nơi làm việc, các hợp đồng thông minh, các ứng dụng phi tập trung hoặc có thể quyết định lựa chọn một giải pháp dựa trên nền tảng Blockchain thay thế cho các phương án hiện thời trong nhiều lĩnh vực của đời sống.

Tựu Chung Lại:

  • Mật mã học là nền tảng của Blockchain. Mật mã học đã có từ hàng ngàn năm khi các thông điệp được mã hóa để bảo vệ nội dung khỏi kẻ thù.
  • Nhiều chuyên đề được xuất bản suốt những năm 1980 và 1990 đã phát triển cách ứng dụng mật mã học kết hợp với chuỗi dữ liệu an toàn và sự ra đời của tiền mã hóa.
  • Năm 1982, David Chaum viết bài nghiên cứu có nhan đề Blind Signatures for Untraceable Payments và sau đó được công nhận là nhà sáng chế tiền mã hóa và chữ ký mù.
  • Năm 1990, David sáng lập DigiCash tạo nên một loại tiền mã hóa không thể truy dấu ứng dụng mật mã học, khóa công khai, khóa cá nhân kèm chữ ký. DigiCash tuyên bố phá sản vào năm 1998 và tài sản bị bán cho công ty công nghệ eCash.
  • Năm 1997, Adam Back sáng tạo thuật toán Bằng Chứng Xử Lý để giới hạn thư điện tử quảng cáo tràn lan, thuật toán này được biết đến với tên Hashcash. Thuật toán yêu cầu người gửi thư điện tử phải chứng thực họ đã giải được một mảnh ghép tính toán trước khi gửi thư. Nhiệm vụ này cần đến nhiều nguồn lực và công suất tính toán, khiến việc gửi thư điện tử quảng cáo tràn lan trở nên đắt đỏ hơn.
  • Năm 1998, Nick Szabo đề xuất một loại tiền mã hóa phi tập trung có tên Bit Gold. Loại tiền này kết hợp chặt chẽ với thuật toán Bằng Chứng Xử Lý cùng một mạng máy tính chấp nhận các bằng chứng xử lý hợp lệ rồi tích hợp vào mảnh ghép gắn nhãn thời gian tiếp sau. Nhưng Bit Gold không bao giờ trở thành đồng tiền chân chính, nó chỉ tồn tại trên lý thuyết mà thôi.
  • Năm 1998, Wei Dai xuất bản bài viết nhan đề B-money, an Anonymus, Distributed Electronic Cash System. Bài viết đã đưa ra những nền tảng cho đồng tiền mã hóa, bao gồm Bitcoin, và sau này được nhắc đến trong chuyên đề về Bitcoin của Satoshi Nakamoto.
  • Cùng với nhiều chuyên đề học thuật được xuất bản, tác phẩm này đã đặt nền móng cho Bitcoin và Blockchain trong suốt những năm 1980 tới những năm 2000.
  • Năm 2008, Satoshi Nakamoto (thường được coi là bút danh của tác giả) đăng một bài luận trên mạng Internet có nhan đề Bitcoin: A Peer-to-peer Electronic Cash System. Bài viết này đưa ra kiến thức tổng quan về sự hình thành Bitcoin và khối các giao dịch kết nối trong chuỗi.

Bài viết không sử dụng trực tiếp thuật ngữ "Blockchain" khi đề cập đến phương thức này.

  • Năm 2009, Bitcoin vượt ra khỏi khuôn khổ một ý tưởng trên văn bản học thuật khi Satoshi Nakamoto sáng tạo mạng lưới Bitcoin cùng Blockchain đầu tiên. Blockchain lần đầu tiên được đề cập đến với cụm từ rời rạc "Blockchain" trong mã nguồn nguyên thủy cho Bitcoin.
  • Blockchain đầu tiên này là đặc điểm cốt lõi của Bitcoin, ngăn chặn được tình trạng giao dịch lặp chi và hoạt động với vai trò sổ cái công khai phân tán cho tất cả các giao dịch trên mạng lưới Bitcoin.
  • Nakamoto được công nhận là người đầu tiên khai thác khối đầu tiên trên mạng lưới Bitcoin, hay còn gọi là "khối nguyên thủy", kèm một thông điệp: "Tờ Times ngày 03/01/2009, Thủ tướng đứng bên bờ vực phải viện trợ ngân hàng lần thứ hai". Thông điệp này được lưu lại như bằng chứng về ngày khối được khởi tạo là vào ngày mùng ba tháng Một hoặc sau đó, đồng thời đưa ra nhận định về sự thất bại trong cấu trúc hiện tại của ngân hàng và thị trường tiền tệ.
  • Người sáng tạo Bitcoin và Blockchain, Satoshi Nakamoto, vẫn còn là một ẩn số. Nhiều người hoài nghi rằng Nick Szabo hay Wei Dai chính là người sáng lập Bitcoin, tuy nhiên cả hai đều phủ nhận điều này.
  • Năm 2015, Blockchain Ethereum ra đời, cho phép các ứng dụng phi tập trung và hợp đồng thông minh hoạt động trên Blockchain. Sự kiện này đã nâng tầm công nghệ Blockchain lên và được gọi là Blockchain 2.0.
Bạn đã đăng ký thành công Otis Report
Xác minh thành công! Giờ đây, bạn đã có toàn quyền truy cập vào tất cả nội dung cao cấp của Otis Report.
Lỗi! Không thể đăng ký. Liên kết không hợp lệ.
Chào mừng trở lại! Bạn đã đăng nhập thành công.
Lỗi! Không thể đăng nhập. Vui lòng thử lại.
Thành công! Tài khoản của bạn đã được kích hoạt hoàn toàn, bây giờ bạn có quyền truy cập vào tất cả nội dung.
Lỗi! Kiểm tra Stripe thất bại.
Thành công! Thông tin thanh toán của bạn đã được cập nhật.
Lỗi! Cập nhật thông tin thanh toán không thành công.